Laatste Nieuws

Het laatste nieuws over het Genootschap Oud Noordwijk

VDTW – Sartorius aan de Voorstraat, een gebouw met geschiedenis

Van Dam tot Wurft – Februari 2014

Sartorius aan de Voorstraat
Op het ogenblik wordt er hard gewerkt in en rond het gebouw Sartorius aan de Voorstraat, schuin tegenover het Gemeentehuis. Zie de opname van Arie Barnhoorn van de huidige situatie. Het is verkocht aan een arts in Voorhout, die het aan zijn wensen laat aanpassen. Reeds in het midden van de 16e eeuw stond hier al een woonhuis, bewoond door Arent Eewoutsz. Hij stond te boek als glazenmaker, landmeter en schrijver van diverse dorpsrekeningen.

In 1578 verkocht Arent het pand aan zijn zoon, van beroep landmeter bij het Hoogheemraadschap van Rijnland. Daarna is dit pand nog vele malen in andere handen overgegaan totdat het in 1828 werd aangekocht door Margaretha Fontein. Zij liet het pand slopen. Het perceel werd ingericht als tuin dat werd verbonden met de naastliggende tuin van het pand Voorstraat 55. Tegen het einde van de 19e eeuw kwamen er nieuwe plannen voor dit perceel. Pastoor van der Horst bracht in 1880 binnen het kerkbestuur het plan naar voren tot de oprichting van een nieuwe katholieke school in Noordwijk. In april van het volgend jaar diende de heer C. Alkemade een plan in voor een nieuwe school met een onderwijzerswoning. Als locatie voor deze school werd het bewuste perceel gekozen en zo werd dit terrein opnieuw bebouwd. Op 18 april 1882 werd de school feestelijk geopend. Opmerkelijk was, dat deze nieuwe school zowel meisjes als jongens telden. Hieraan kwam in 1894 verandering. De meisjes kregen aan de Bronckhorststraat een eigen gebouw. De jongens bleven aan de Voorstraat.

In 1902 werd het schoolgebouw aan de Voorstraat door de Rijksinspectie afgekeurd en moest men omzien naar een ander gebouw. Dit werd een nieuwe school aan de Zeestraat, schuin tegenover de huidige Apotheek De Duinrand. Dit gebouw heeft het ook niet kunnen redden, Na nog geruime tijd gediend te hebben als onderkomen voor het jongerenwerk werd het een aantal jaren geleden afgebroken voor een nieuwe meubelzaak en woonappartementen. Toen de functie van school kwam te vervallen, werd er de R.K. Jongelingsvereniging in gevestigd. Daarnaast vonden er repetities van het zangkoor plaats. In september 1914 kwamen er in verband met de mobilisatie militairen in het gebouw. In 1919 werd het gebouw verkocht aan de Nederlands Hervormde Gemeente en kreeg het de naam “Sartorius”. Zie de oude opname uit het archief van het GON uit 1931. Sartorius was rector aan de Latijnse School te Noordwijk aan de Voorstraat en overleed omstreeks 1570 te Noordwijk. Hij was een warm voorstander van de reformatie en belandde zelfs in de gevangenis of moest uitwijken naar andere streken.

nieuw_feb_2014
Nadat het gebouw Sartorius in handen was gekomen van de Nederlands Hervormde Gemeente vonden er activiteiten plaats zoals naai- en breiwerk van de Meisjesvereniging “Bid en Werk”. Hun producten werden aan het eind van het jaar aan armen gegeven. In 1973 werd Sartorius verkocht aan de gemeente Noordwijk, die er meer dan 20 jaar gemeentelijke diensten in onderbracht. In 1994 werd het gebouw voor de tweede maal aan de Nederlands Hervormde Gemeente verkocht, die het onlangs weer verkocht aan de bovengenoemde arts uit Voorhout.


Elke maand stelt Kees Verweij voor het Genootschap “Oud Noordwijk” een stukje samen over oud en nieuw Noordwijk onder de naam “Van Dam tot Wurft”.

de_Noordwijker.nl

Boerenmarkt 2014

Boerenmarkt 2014
boerenmarkt2014

Op zaterdag 19 april 2014 wordt rond het Streekmuseum Veldzicht in Noordwijk weer de traditionele boerenmarkt gehouden. Dit jaar is het thema van de boerenmarkt “150 jaar Veldzicht”. De markt zal deze keer geheel op het terrein van het streekmuseum plaatsvinden. Dit betekent dat er wat minder kramen beschikbaar zijn dan in de vorige jaren toen ook de Cleyburgh bij de markt betrokken was. Wel zal de Johannahoeve weer worden opengesteld.

Informatie over het huren van een kraam à 25 euro: Streekmuseum Veldzicht, Herenweg 114, 2201 AL Noordwijk of baalberg@xs4all.

Dit bericht werd eerder geplaatst op de website van Streekmuseum Veldzicht

Om het oorspronkelijke bericht te lezen klikt u hier: Boerenmarkt 2014

VDTW – Het einde van de oude Gasfabriek

Van Dam tot Wurft – Januari 2014

de oude Gasfabriek
Wie op het ogenblik door de Losplaatsweg loopt is getuige van een grootscheepse afbraak. Zowel de gebouwen van de voormalige gasfabriek als het kantoor van Gemeentewerken met de daarbij behorende garages moesten er allemaal aan geloven, zie de opname van Arie Barnhoorn. Wat er is overgebleven is een uitgestrekt terrein tussen het oude dorp en het Beeklaankwartier. Met de afbraak van al deze gebouwen is men er nog niet. Decennia lang zijn hier in verband met de fabricage van gas steenkolen gestookt. Hierbij kwamen allerlei afvalstoffen vrij, die grotendeels in de bodem verdwenen. Daardoor raakte de bodem zeer sterk vervuild en wel zo erg, dat de oppervlakte van dit terrein grotendeels zal moeten worden afgegraven en daarna weer van een nieuwe zuivere toplaag moeten worden voorzien. Als dat allemaal achter de rug is zal er een plan worden ontwikkeld voor de bouw van ongeveer 50 eengezinswoningen.

Wat was deze gasfabriek voor een fabriek? In de loop van de 19e eeuw ontwikkelde zich een sterke behoefte aan gas, waarmee motoren konden gaan draaien en licht kon worden opgewekt. In 1869 werd een peteroleum-gasfabriek vlak bij de Westeinderbrug gesticht. Deze fabriek was helaas geen lang leven beschoren, want op 12 maart 1898 ontplofte deze fabriek. Het kon zo niet doorgaan en daarom moest er wat anders komen. In de vergadering van de gemeenteraad van Noordwijk in september 1902 werd besloten tot de bouw van een steenkolengasfabriek, zoals deze nieuwe inrichting destijds werd genoemd. Na dit besluit ging men voortvarend te werk onder de bezielende leiding van burgemeester E.L Baron van Hardenbroek. Men kocht een stuk teelland aan de Losplaatsweg. Het voordeel van deze locatie was, dat de steenkolen direct per schip via de Spoelsloot bij de nieuwe fabriek konden worden aangevoerd. De nieuwe gasfabriek kon al op 24 april 1903 worden geopend.

Aanvankelijk werd begonnen met één grote gashouder, maar toen Noordwijk in 1905 gasverlichting kreeg nam de behoefte aan gas sterk toe. Een tweede gashouder werd ernaast gebouwd. In 1925 volgde een derde gashouder, zie de oude opname uit het GON archief. Deze drie gashouders zouden tientallen jaren de aanblik van Noordwijk aan de zuidkant bepalen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren er nauwelijks steenkolen voor de gaswinning beschikbaar, zodat de eigen gaswinning moest worden gestopt. Na de oorlog werd de gaswinning niet hervat. Er werd een contract met de gemeente Leiden gesloten en voortaan zou het gas door Leiden worden geleverd. Dit duurde tot 1973, want toen deed het aardgas zijn intrede. De drie hoge gashouders raakten toen buiten gebruik en werden achtereenvolgens gesloopt. In plaats daarvan verscheen een nieuwe langwerpige hogedruktank. En zo kwam een einde aan de eigen gasvoorziening.

einde van de oude Gasfabriek
Het kantoor met de daarbij behorende opslagruimten bleven echter nog overeind staan en dienden voortaan als bijvoorbeeld een studio voor de plaatselijke radio-omroep NENS en als advocatenkantoor. Naast deze oude gebouwen was in die tussentijd nog een geheel nieuw kantoor gebouwd voor de afdeling Gemeentewerken met daarbij verschillende garages en opslagruimten. Dit alles is nu onder de slopershamer gevallen en wat er is overgebleven is een grote lege vlakte.


Elke maand stelt Kees Verweij voor het Genootschap “Oud Noordwijk” een stukje samen over oud en nieuw Noordwijk onder de naam “Van Dam tot Wurft”.

de_Noordwijker.nl

Tentoonstelling – Vrienden Van Vroeger

Tentoonstelling – Vrienden Van Vroeger
vrienden van vroeger940x430 copy

Tentoonstelling Vrienden van Vroeger

Van 9 november 2013 tot 23 februari 2014 wordt in het Museum Noordwijk een expositie van het werk van vijf Noordwijkse kunstenaars gehouden.
In de jaren zeventig/tachtig van de vorige eeuw onderhielden deze kunstenaars contacten met elkaar en exposeerden zij enkele malen in de Kapel in de Hoofdstraat van Noordwijk. Het betreft Hennie Bal, Ab Steenvoorden, Krijn Giezen, Koen Mertens en Kees Jagtenberg. Voor vele Noordwijkers waren dit ook hun Vrienden van Vroeger.

Hennie Bal
Hennie Bal was een veelzijdig kunstenaar die voor verschillende bedrijven in Nederland buitenobjecten in metselwerk en aluminium maakte. Daarnaast schilderde hij, werkte met klei en maakte onder andere vliegers en kijkdozen. In Noordwijk waren zijn, helaas verdwenen, Blauwe Buizen aan de Zeestraat bekend. Voor enkele omgekomen brandweermannen ontwierp hij een monument naast het politiebureau in Noordwijk.

alt
Krijn Giezen
Krijn Giezen was een internationaal bekende kunstenaar. Zijn werk hangt in verschillende musea in binnen- en buitenland. Hij werd vooral bekend door zijn landschapsontwerpen, waaronder de bekende `trap` bij het museum Kröller Muller. Giezen begon zijn carrière op de zolder van het Museum Noordwijk en werkte later in Noordwijk Binnen, Katwijk en Normandië. Op de expositie is vooral zijn vroeg werk uit Noordwijk te zien.

Ab Steenvoorden
Ab Steenvoorden is bekend om zijn etsen. Het werkte vooral in zwart-wit, maar paste later ook kleur toe. Met de bekende schrijver Jacques Hamelink maakte bij een boek waarin zes etsen van zijn hand zijn opgenomen.

alt
Koen Mertens
Koen Mertens leerde het pottenbakken van zijn vader Koen Mertens Sr. Samen werkten zij enige tijd in de pottenbakkerij in het Cleypad. Later doceerde hij vrije expressie op een school in Zeeland, maar bleef hij actief in de pottenbakkerij. Zo maakte hij gevelreliëfs in verschillende plaatsen in het land. In Noordwijk staat van hem in de Prins Bernhardstraat `de vis`, in de volksmond `de graat` genoemd. Hij is vooral bekend om zijn sculpturen van mensen en dieren.

Kees Jagtenberg
Kees Jagtenberg was naast huisschilder als fotograaf actief. Hij maakte onder andere portretten, naakten en natuurfoto`s. In zijn donkere kamer bewerkte hij zijn foto`s tot ware kunstwerken. Jagtenberg was een van de oprichters van de fotoclub X-65. Hij werkte uitsluitend in zwart-wit.

alt

Dit bericht werd eerder geplaatst op de website van Museum Noordwijk

Om het oorspronkelijke bericht te lezen klikt u hier: Tentoonstelling – Vrienden Van Vroeger

Contactgegevens

Adres:
Jan Kroonsplein 4
2202 JC Noordwijk
tel: +31-(0)71 – 36 178 84
info@g-o-n.nl

RSIN nr: 803755363
Fiscaal nr: NL0006154550

BTWnr: NL8037.55.363.B01
KvK nr: 40446090
IBAN: NL34 Rabo 0101 3515 42

Wie is online

5 bezoekers online
1 gasten, 4 bots, 0 leden

Abonneren op nieuws

Noordwijk webcam live