VDTW – Het einde van de oude Gasfabriek

Van Dam tot Wurft – Januari 2014

de oude Gasfabriek
Wie op het ogenblik door de Losplaatsweg loopt is getuige van een grootscheepse afbraak. Zowel de gebouwen van de voormalige gasfabriek als het kantoor van Gemeentewerken met de daarbij behorende garages moesten er allemaal aan geloven, zie de opname van Arie Barnhoorn. Wat er is overgebleven is een uitgestrekt terrein tussen het oude dorp en het Beeklaankwartier. Met de afbraak van al deze gebouwen is men er nog niet. Decennia lang zijn hier in verband met de fabricage van gas steenkolen gestookt. Hierbij kwamen allerlei afvalstoffen vrij, die grotendeels in de bodem verdwenen. Daardoor raakte de bodem zeer sterk vervuild en wel zo erg, dat de oppervlakte van dit terrein grotendeels zal moeten worden afgegraven en daarna weer van een nieuwe zuivere toplaag moeten worden voorzien. Als dat allemaal achter de rug is zal er een plan worden ontwikkeld voor de bouw van ongeveer 50 eengezinswoningen.

Wat was deze gasfabriek voor een fabriek? In de loop van de 19e eeuw ontwikkelde zich een sterke behoefte aan gas, waarmee motoren konden gaan draaien en licht kon worden opgewekt. In 1869 werd een peteroleum-gasfabriek vlak bij de Westeinderbrug gesticht. Deze fabriek was helaas geen lang leven beschoren, want op 12 maart 1898 ontplofte deze fabriek. Het kon zo niet doorgaan en daarom moest er wat anders komen. In de vergadering van de gemeenteraad van Noordwijk in september 1902 werd besloten tot de bouw van een steenkolengasfabriek, zoals deze nieuwe inrichting destijds werd genoemd. Na dit besluit ging men voortvarend te werk onder de bezielende leiding van burgemeester E.L Baron van Hardenbroek. Men kocht een stuk teelland aan de Losplaatsweg. Het voordeel van deze locatie was, dat de steenkolen direct per schip via de Spoelsloot bij de nieuwe fabriek konden worden aangevoerd. De nieuwe gasfabriek kon al op 24 april 1903 worden geopend.

Aanvankelijk werd begonnen met één grote gashouder, maar toen Noordwijk in 1905 gasverlichting kreeg nam de behoefte aan gas sterk toe. Een tweede gashouder werd ernaast gebouwd. In 1925 volgde een derde gashouder, zie de oude opname uit het GON archief. Deze drie gashouders zouden tientallen jaren de aanblik van Noordwijk aan de zuidkant bepalen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren er nauwelijks steenkolen voor de gaswinning beschikbaar, zodat de eigen gaswinning moest worden gestopt. Na de oorlog werd de gaswinning niet hervat. Er werd een contract met de gemeente Leiden gesloten en voortaan zou het gas door Leiden worden geleverd. Dit duurde tot 1973, want toen deed het aardgas zijn intrede. De drie hoge gashouders raakten toen buiten gebruik en werden achtereenvolgens gesloopt. In plaats daarvan verscheen een nieuwe langwerpige hogedruktank. En zo kwam een einde aan de eigen gasvoorziening.

einde van de oude Gasfabriek
Het kantoor met de daarbij behorende opslagruimten bleven echter nog overeind staan en dienden voortaan als bijvoorbeeld een studio voor de plaatselijke radio-omroep NENS en als advocatenkantoor. Naast deze oude gebouwen was in die tussentijd nog een geheel nieuw kantoor gebouwd voor de afdeling Gemeentewerken met daarbij verschillende garages en opslagruimten. Dit alles is nu onder de slopershamer gevallen en wat er is overgebleven is een grote lege vlakte.


Elke maand stelt Kees Verweij voor het Genootschap “Oud Noordwijk” een stukje samen over oud en nieuw Noordwijk onder de naam “Van Dam tot Wurft”.

de_Noordwijker.nl

Contactgegevens

Adres:
Jan Kroonsplein 4
2202 JC Noordwijk
tel: +31-(0)71 – 36 178 84
info@g-o-n.nl
algemeen@g-o-n.nl

RSIN nr: 803755363
Fiscaal nr: NL0006154550

BTWnr: NL8037.55.363.B01
KvK nr: 40446090
IBAN: NL34 Rabo 0101 3515 42

Wie is online

2 bezoekers online
0 gasten, 2 bots, 0 leden

Abonneren op nieuws

Loading